"Nutteloos" Nederlands? Een kwarteeuw attitude- en motivatieonderzoek in België

Activité: Discours ou présentation › Présentation orale

Description

Eind 2024 verscheen in de media dat in Wallonië (het Franstalige, zuidelijke deel van België) slechts 24% van de eerstejaars secundair onderwijs voor het Nederlands kiest als eerste moderne taal (MT1), oftewel de helft minder dan 15 jaar geleden. Ook wordt in straat- en klasinterviews de taal herhaaldelijk als “barbaars”, “lelijk” of “nutteloos” bestempeld. Tegelijk steken plannen om het Nederlands te verplichten als MT1 de kop op.

Dat Nederlands leren op weinig animo kan rekenen in Franstalige België, is een oud zeer (de Ry, 1961), veelal verbonden aan de Belgische socio-politieke en economische context (Deborsu & De Wit, 2014; Quairiaux, 1998). Dat meer dan 3 op de 4 jongeren het Nederlands links laat liggen en voor het Engels kiest als meertalige troef, is wel nieuw. Om deze situatie te objectiveren wordt in de lente 2025 onderzoek van Mettewie (2004, 2015) gerepliceerd bij laatstejaars in 23 Waalse secundaire scholen (N=797 leerlingen). Centraal in deze presentatie staan de volgende onderzoeksvragen:

(1) Hoe zijn attitudes en leermotivatie t.a.v. het Nederlands veranderd op 25 jaar tijd (dataverzamelingen in 2000-01 en 2010-11)?

(2) Hoe variëren die socio-affectieve variabelen tussen de leerlingen die vandaag Nederlands of Engels als MT1 volgen?

(3) Hebben achtergrondvariabelen zoals buitenschools contact met het Nederlands, perceptie van het Belgische taalconflict en een positieve ervaring met de taallessen (Foreign Language Enjoyment; FLE) een voorspellend effect?

Om methodologische redenen worden dezelfde taalattitude- en taalleermotivatieschalen als in 2000-01 benut. Voor taalcontact en -conflict worden ze aangevuld met schalen uit een interdisciplairproject over vreemdetaalverwerving (Hiligsmann et al., 2017), voor FLE met de S_FLES-schalen (Botes et al., 2021).

De statistische analyses brengen trends rond de perceptie van het Nederlands in Wallonië in kaart, plaatsen ze in diachroner perspectief, maar identificeren ook mogelijk bevorderende factoren op zoek naar meer animo voor de 'taal van de ander'.
Période26 août 2025
Titre de l'événement22ste Colloquium neerlandicum: Nederlands in meertalige contexten
Type d'événementColloque
EmplacementBruxelles, BelgiqueAfficher sur la carte
Degré de reconnaissanceInternational

Contenu connexe