180 jaar Nederlands als moderne taal in Wallonië: moeten, mogen, willen?

Description

Op een moeilijk moment voor het talenonderwijs wereldwijd werkt Wallonië aan een ambitieus plan voor het Nederlands. Terwijl leerlingen er nu hun eerste moderne taal vrij kunnen kiezen, zou dat vanaf 2027-2028 verplicht de ‘taal van de andere gemeenschap’ moeten zijn. Maar waarom richt de Waalse politiek zich juist nu op het Nederlands, en gaat het wel degelijk om een ‘historisch omslagpunt’, zoals media aan beide kanten van de taalgrens stellen? Om de golfbewegingen van taalconflictsituaties beter te begrijpen, is een diachrone blik op taal-ideologisch discours nodig (Blommaert 1999).

Met een corpus van parlementaire discussies – een vaak vergeten bron in taalbeleidsonderzoek – kaderen we de huidige discussie binnen acht sleutelperiodes in de Belgische modernetalenpolitiek (1842-2024; zie Vierendeels & Mettewie 2023 voor methodologische details). Welke moderne talen kwamen op welk moment op de onderwijsprogramma’s, en waarom? Wanneer was het Nederlands verplicht of optioneel in Wallonië (en het Frans in Vlaanderen)?

Een historisch overzicht van de wetteksten, samen met een thematische analyse van de ‘discursieve focuspunten’ (Darquennes 2015) in de parlementaire debatten, laat een duidelijke tendens zien: afhankelijk van de politieke en socio-economische verhoudingen met Vlaanderen presenteren Waalse politici het Nederlands nu eens als hinderpaal voor de (inter) nationale ontwikkeling van de Waalse jeugd, dan weer als een essentieel onderdeel daarvan. Voor het Frans in Vlaanderen tekent zich een gelijkaardig patroon af. Uiteindelijke beslissingen blijken in beide gevallen meermaals ‘strategisch ambigu’ (Hawkey & Horner 2022).

Période	29 août 2025
Titre de l'événement	22ste Colloquium neerlandicum: Nederlands in meertalige contexten
Type d'événement	Colloque
Emplacement	Bruxelles, BelgiqueAfficher sur la carte
Degré de reconnaissance	International